Jedzenie Intuicyjne
Intuicyjne jedzenie to metoda odżywiania się, która łączy naturalny instynkt, emocje i racjonalne myślenie. Stworzona przez dwie dietetyczki, Evelyn Tribole i Elyse Resch w 1995 roku, do dziś doczekała się ponad 100 badań weryfikujących jej skuteczność i zastosowanie.
Proces Intuicyjnego Jedzenia to praktyka biorąca pod uwagę zarówno zdrowie fizyczne, jak i psychiczne. Intuicyjne jedzenie jest zgodne z nurtem HAES® (Zdrowie w Każdym Rozmiarze).
Powody dla których nasza relacja z jedzeniem staje się skomplikowana są różne. To może być niezadowolenie z własnego wyglądu, wielokrotne stosowanie diety, uwarunkowania genetyczne, psychologiczne, doświadczenie traumy... Ale wszystkie te czynniki wzmacnia jeden - kultura diet, która hołubi bardzo wąski ideał piękna.
Laura Thomas, PhD “Just Eat It”
Filary metody
opracowane przez E. Tribole i E.Resch
Te 10 etapów stanowi ramę do pracy metodą Intuicyjnego Jedzenia

Odrzuć mentalność dietetyczną
Zbuntuj się na treści zachęcające do odchudzania, znajdź w sobie gniew na lata spędzone w dietetycznym błędnym kole.

Szanuj swój głód
Odpowiadanie na sygnały biologiczne, m.in. na uczucie głodu, przygotowuje grunt pod odbudowanie zaufania do jedzenia i samego siebie.

Zawrzyj rozejm z jedzeniem
Przestań dzielić jedzenie na zdrowe i zakazane, a poczujesz, że efekt zakazanego owocu nie ma już nad Tobą kontroli.

Ucisz krytyka w Twojej głowie
Zakwestionuj przekonania dotyczące jedzenia i wyglądu. Poznaj inne wewnętrzne głosy, które mogą Cię wspierać, a nie sabotować Twoje wysiłki.

Poczuj sytość
Sprawdzaj jak się ma Twoje ciało w trakcie i po posiłku, naucz się rozpoznawać różne stopnie nasycenia, by bardziej świadomie podejmować decyzje dotyczące jedzenia.

Poczuj przyjemność
Przyjemność związana z jedzeniem jest niezwykle ważna, nie warto jej sobie odmawiać. Zwracaj uwagę na kontekst, w którym jesz, koncentruj się na doświadczeniu. Jedz uważnie.

Emocje a jedzenie
Jedzenie odgrywa ważną rolę w procesie regulowania emocji. Ważne żeby nie było głównym i jedynym sposobem radzenia sobie w trudnych momentach. Poznawaj i wdrażaj różne mechanizmy samo-opieki.

Okaż ciału szacunek
Zauważ, że na to jak wygląda nasze ciało wpływają przede wszystkim geny, warunki życiowe, stan zdrowia, tryb życia, a nie tylko dieta. Odrzuć nierealistyczne standardy i zacznij patrzeć na swoje ciało z większą życzliwością.

Ruch dla zdrowia
Skup się na aktywności, która sprawia Ci autentyczną przyjemność, a nie na wynikach czy osiąganiu konkretnych rezultatów. Poprawa relacji z ciałem to również poszukiwanie takich form ruchu, które będą w zrównoważony sposób dbać o Twoje zdrowie.

Łagodne odżywianie
Wybieraj jedzenie, które jest korzystne dla zdrowia i dobre dla duszy. Nie ma czegoś takiego jak idealna dieta, czy perfekcyjne intuicyjne jedzenie.
Obszary pracy
Kiedy definiujesz się jako osoba będąca chronicznie na diecie, czujesz, że jedzenie ma kontrolę nad Twoim życiem, regulujesz emocje głównie za pomocą jedzenia albo zmagasz się z chorobą wymagającą zmiany nawyków żywieniowych, Jedzenie Intuicyjne może stanowić dobrą ramę do pracy nad zmianą.
Zaburzona relacja z jedzeniem
Obsesyjne myśli na punkcie jedzenia, kontrolowanie spożywanych ilości, czarno-białe myślenie, zniekształcony obraz własnego ciała, niezadowolenie z wyglądu, to częste symptomy zaburzeń odżywiania lub zaburzonej relacji z jedzeniem.
Zarówno zaburzenia odżywiania jak i zaburzona relacja z jedzeniem wymagają przepracowania tematu kontroli, obrazu ciała oraz regulacji emocjonalnej.
Jeśli masz zdiagnozowaną anoreksję lub bulimię – nie wszystkie elementy Intuicyjnego Jedzenia będziemy wprowadzać od razu. Czasami, na początku pracy, wskazane jest stosowanie planu żywieniowego żeby odpowiednio odżywić organizm. Celem jest powrót do zdrowia, zmiana stosunku do własnego ciała i osiągnięcie większej elastyczności w kwestii wyborów żywieniowych.
Jedzenie emocjonalne
Niepokój, samotność, złość czy nuda to emocje, których doświadczamy przez całe życie. Jedzenie może być jedną ze strategii radzenia sobie z nimi, ale nie powinna być jedyną.
Spektrum jedzenia emocjonalnego zaczyna się od jedzenia łagodnego mającego na celu zaspokojenie zmysłów a kończy na jedzeniu otępiającym, znieczulającym, często wywołującym poczucie winy.
W czasie procesu eksplorujemy techniki regulacji emocjonalnej, pracujemy z aktywacją nerwu błędnego, uczymy się wchodzić w rolę „obserwatora” oraz bezpiecznego uwalniania emocji.
Insulinooporność, Hashimoto i inne dolegliwości
Jeśli masz schorzenia, takie jak Insulinooporność, Hashimoto, PCOS, amenorrhea, wysokie ciśnienie krwi, wysoki poziom cholesterolu, możesz stosować Intuicyjne Jedzenie jako ramę swojego modelu żywieniowego.
Zamiast stosować sztywne zasady będziemy praktykować łagodne odżywianie, dodając do Twojego obecnego sposoby odżywiania produkty, które będą sprzyjać lepszemu zbilansowaniu.
Czym jest
HAES®
Zdrowie w każdym rozmiarze
Praktykuję w nurcie wagoinkluzywnym. To znaczy, że nie patrzę na zdrowie przez pryzmat wagi i BMI. Nie stosuję odchudzania jako remedium, niezależnie od przyczyn schorzenia. Uważam, że nasze zdrowie jest wielowymiarowe i składa się na nie wiele czynników. Dlatego w procesie nigdy nie skupiamy się na utracie wagi, tylko staramy się dotrzeć do źródła problemu i wprowadzić nowe, prozdrowotne zachowania.
Wagoinkluzywność to akceptacja i szacunek dla róźnorodności ciał i rozmiarów oraz odrzucenie idealizowania i patologizowania ciał nie mieszczących się w określonym kanonie.
Główne postulaty ruchu HAES® to:
- Poprawa jakości opieki zdrowotnej: jednakowy dostęp do informacji i usług
- Opieka pełna szacunku dla drugiego człowieka, uwzględniająca zróżniocowanie pod względem statusu socjo-ekonomicznego, rasy, płci, orientacji seksualnej, wieku i sprawności.
- Jedzenie dla lepszego samopoczucia – elstyczne i zindywidualizowane podejście do jedzenia oparte na wskazówkach dotyczących głodu i sytości, zapotrzebowaniu energetycznym i przyjemności jedzenia.
- Ruch poprawiający jakość życia: promowanie aktywności fizycznej, która sprawia przyjemność i jest dostępna dla osób niezależnie od ich rozmiaru, czy stopnia sprawności.
I co potem?
Jedzenie Intuicyjne - Efekty
W procesie Intuicyjnego Jedzenia dotykamy sfery emocji, relacji z ciałem, ruchem oraz edukacji żywieniowej. Efektem jest przede wszystkim zmiana na poziomie świadomości swojego ciała i sposobu myślenia.
Poprawa samopoczucia
Poczujesz się lepiej w swoim ciele, będziesz czuć przypływ energii witalnej, popatrzysz na swoje ciało z akceptacją. Zaczniesz odczuwać więcej przyjemności.
Wyniki badań
Jeśli masz jakieś dolegliwości, to proces health coachingu pozwoli Ci znaleźć odpowiedź na to jak zadbać o swoje zdrowie w najbardziej adekwatny sposób.
Regulacja emocjonalna
Nauczysz się jak radzić sobie ze stresem i bezpiecznie uwalniać emocje. Poznasz mechanizmy samo opieki, które z łatwością wdrożysz.
Stabilizacja
Poczujesz więcej wolności i sprawczości w kwestii jedzenia i relacji z ruchem. Kontakt z intuicją daje duże poczucie niezależności i osadzenia w sobie.
Czy to na pewno dla mnie?
Popularne pytania
Czy uda mi się schudnąć?
Jedzenie Intuicyjne nie jest metodą stawiającą za cel odchudzanie. To na co stawiamy nacisk, to poprawa samopoczucia, zwiększenie uczucia satysfakcji, odzyskanie wolności i spokoju w relacji z jedzeniem. Warto pamiętać, że na masę ciała wpływa wiele czynników, na które mamy tylko pośredni wpływ: geny, wiek, kondycja psychiczna, kondycja fizyczna, sposób odżywiania, faza cyklu menstruacyjnego, poziom stresu, jakość i długość snu, relacje i interakcje z innymi ludźmi, warunki socjoekonomiczne.
Przy tej okazji warto też wspomnieć o set point theory (teoria wagi chronionej), czyli teorii, wg której masa ciała jest biologicznie i genetycznie uwarunkowana dla danej osoby i do której dąży organizm, gdy jest w stanie równowagi. Set point najczęściej waha się w granicach 3-5 kg, a utrzymanie go w tych granicach nie wymaga wysiłku ani diety. Ciało niepoddawane głodówkom i okresom restrykcji dąży do naturalnej równowagi.
Czy to znaczy, że mogę jeść co i ile chcę?
Jedzenie intuicyjne czasami błędnie sprowadza się do uproszczenia "jedz co i ile chcesz". Aby osiągnąć wolność w relacji z jedzeniem trzeba udzielić sobie bezwarunkowego pozwolenia na jedzenie, bo bez niego niektóre rodzaje pożywienia pozostają w sferze fantazji i "zakazanych owoców" i trudno doświadczyć świadomej sytości. Po długim okresie restrykcji, czasami trzeba doświadczyć jedzenia "zakazanych potraw" bez żadnych ograniczeń, żeby osiągnąć stan neutralności. Zachodzi wtedy zjawisko habituacji - dostępność sprawia, że wybrane danie staje się mniej pożądane.
Czy muszę gotować?
To nie jest konieczne! Najważniejsze jest jedzenie z uważnością i świadomością swojego ciała.
Jeśli jadasz na mieście postaraj się wygospodarować czas na to, by usiąść w czasie jedzenia. Nawet jeśli jest to kanapka lub inne “jedzenie do ręki”.
Jeśli dla wygody zamawiasz catering, ale czujesz głód - nie ignoruj go. Być może Twój organizm wykonał tego dnia większą pracę i domaga się paliwa. Daj mu to, czego potrzebuje bez poczucia winy. Ignorowanie głodu prowadzi do utraty kontaktu z ciałem.
Dlaczego nie robisz jadłospisów?
Uważam, że trzymanie się sztywnych zasad i odmierzonych ilości nie sprawdza się w długoterminowej perspektywie. Dużo więcej sensu widzę w edukacji żywieniowej i kulinarnej - chętnie podpowiadam jak komponować posiłki by były dobrze zbilansowane, uczę jak stosować roślinne zamienniki oraz gotować tak, by jedzenie dawało nam więcej przyjemności.